[Źródło obrazu nagłówka: Lasvu – stock.adobe.com]
Oprawki i trzonki lamp: Wszystkie informacje
Chcesz wymienić starą żarówkę lub kupić nową lampę, w której można wykorzystać istniejące żarówki? Wyjaśniamy wszystko na temat różnych rodzajów oprawek.
1. Oprawka i trzonek: Definicja i różnice
Trzonek lampy to dolna, metalowa część źródła światła (np. żarówki), która służy do mocowania w lampie oraz zapewnia kontakt elektryczny.
Oprawka lampy to odpowiedni element, do którego wkłada się żarówkę. Często jest to cylindryczna wnęka z gwintem (trzonki wkręcane) lub otwory na bolce (trzonki wciskane). Niekiedy mianem oprawki określa się całą „obudowę” lampy.
Uwaga: Terminy „trzonek” i „oprawka” są często używane zamiennie. Zwłaszcza słowo „oprawka” często odnosi się do trzonka żarówki.
Oprawki lamp dostępne są w wielu stylach i materiałach:
- z porcelany lub z ceramiczną oprawą w stylu retro,
- z bakelitu, jednego z pierwszych tworzyw sztucznych,
- z różnych metali (np. z miedzi lub w stylu mosiężnym).
Oprawki lamp, często używane zamiennie z trzonkami, są kluczowymi elementami każdej lampy, ponieważ zapewniają kontakt elektryczny między źródłem światła a zasilaniem. Istnieją różne rodzaje oprawek:
- Trzonki wkręcane (Edison): Najczęściej spotykane, stosowane w tradycyjnych żarówkach. Typowe modele to E27 do standardowych żarówek, E14 do mniejszych lamp oraz E40 do zastosowań specjalnych.
- Trzonki wciskane i bolcowe: Często stosowane w reflektorach sufitowych. Popularne warianty to G4 do niskonapięciowych źródeł światła oraz GU10, które wciska się i obraca.
- Trzonki bagnetowe: Wkłada się je i przekręca, aby zablokować. Są łatwe w użyciu.
Trzonki wkręcane są najbardziej popularne, a standardem jest E27. Wybór odpowiedniej oprawki zależy od rodzaju oświetlenia i jego przeznaczenia.
2. Najczęściej spotykane trzonki lamp
W zależności od rodzaju i zastosowania lampy mogą mieć różne trzonki. Najczęściej spotykane to:
- trzonki wkręcane,
- trzonki bolcowe (wciskane),
- trzonki bagnetowe.
Omówmy je szczegółowo.
2.1 Trzonki wkręcane (E)
Najstarszy i najbardziej rozpowszechniony rodzaj to trzonek wkręcany, znany też jako trzonek Edisona. Występuje przede wszystkim w tradycyjnych żarówkach. W oznaczeniu takich trzonków litera „E” pochodzi od nazwiska Edisona, a liczba wskazuje średnicę gwintu w milimetrach.
Najpopularniejsze trzonki wkręcane:
- E27: Stosowany w klasycznych żarówkach.
- E14: Do mniejszych żarówek (np. w kształcie świecy), często wykorzystywanych do dekoracyjnego oświetlenia.
- E40: Używany w specjalnych źródłach światła w przemyśle lub oświetleniu ulicznym.
Przykłady różnych trzonków lamp [Źródło: primulakat – stock.adobe.com]
2.2 Trzonki bolcowe i wciskane (G/GU)
Obok trzonków wkręcanych popularne są także trzonki bolcowe i wciskane, które stosuje się np. w reflektorach sufitowych. Oznaczenia takich trzonków zaczynają się od litery „G” lub „GU”. Litera „G” pochodzi od szkła, które dawniej stosowano do ich produkcji, a „U” wskazuje na dodatkowe wycięcia w kształcie litery U.
Najpopularniejsze trzonki bolcowe:
- G4/GU4: Często używane w niskonapięciowych lampach 12 V; odległość między bolcami to 4 mm.
- G5.3/GU5.3: Również stosowane w niskonapięciowych reflektorach; często mają wbudowany odbłyśnik dla skupionego światła.
- G9/GU9: Przeznaczone do lamp halogenowych na napięcie 230 V; bolce są w formie zagiętych drucików.
- GU10: Trzonek wciskany, który dodatkowo się obraca, podobnie jak trzonki bagnetowe.
- GX53: Nowoczesny system o płaskiej konstrukcji, często używany z diodami LED.
2.3 Trzonki bagnetowe (B)
Trzonki bagnetowe powstały jako alternatywa dla trzonków wkręcanych Edisona. Aby zamontować żarówkę, należy ją włożyć do oprawki i obrócić, aż się zablokuje. Oznaczenia tych trzonków zaczynają się od „B”, po którym podawana jest średnica i mała litera wskazująca liczbę styków.
3. FAQ
Co oznacza E14 i E27?
Te oznaczenia dotyczą trzonków wkręcanych w tradycyjnych żarówkach. Litera „E” odnosi się do trzonka Edisona, a liczba wskazuje średnicę gwintu w milimetrach.
Jaka jest najpopularniejsza oprawka lamp?
Najczęściej stosowane są trzonki wkręcane, używane w tradycyjnych żarówkach.
Która oprawka jest standardowa?
Najbardziej rozpowszechnioną oprawką jest E27 z gwintem o średnicy 27 mm.
Jaka oprawka jest mniejsza niż E27?
E14 to mniejsza wersja trzonka E27, stosowana w mniejszych lampach.