Kozaki - ciepłe i modne obuwie
Kozaki mogą być zarówno damskie, jak i męskie i dziecięce. Są to buty, które nadają się zwłaszcza na chłodniejsze i deszczowe lub śnieżne pory roku. Więcej informacji na temat butów z cholewką znajdziesz tutaj.
1. Kozaki - ogólne informacje
W zależności od modelu cholewka może sięgać za kostkę aż po uda. Zazwyczaj cholewka przylega do nogi i jest wykonana całkowicie bez zapięcia – są to tak zwane buty wsuwane – albo z zapinaniem na suwak, sznurowanie lub haczyki. Kozaki mogą być również wyposażone w podszewkę z włókien syntetycznych lub futerka.
Wywodzą się z życia zawodowego i różnych zainteresowań wymagających ochrony nóg. Należy do nich myślistwo, wojskowość, a także wspinaczka górska i jazda konna. Dzisiaj nosi się je, ponieważ są modne albo z powodów zawodowych:
- dla ochrony przed wilgocią i/lub zimnem
- jako część odzieży roboczej (np. żołnierze)
- jako część sprzętu sportowego (np. narciarstwo, jazda konna, wędkarstwo)
2. Typy kozaków
Kozaki mają różne cechy charakterystyczne, w tym:
- długość cholewki
- szerokość cholewki
- materiał
- zapięcie suwak, sznurówki lub haczyki
- wysokość i typ obcasa
- cel zastosowania
Poniżej przedstawiamy kilka popularnych rodzajów kozaków, które mają różne nazwy i fasony ze względu na ich różne zastosowania.
2.1 Klasyczne kozaki
W klasycznych kozakach fason został zaadoptowany od tradycyjnych butów jeździeckich. Ich cholewka kończy się poniżej kolana i ściśle przylega do nogi. Klasyczne kozaki mają różne rodzaje zapięć lub są całkowicie zamknięte, w takim przypadku są również znane jako buty wsuwane. Ponadto niektóre modele wyposażone są w elastyczne wstawki lub klamry, które ułatwiają regulację szerokości cholewki.
Kozaki do kolana noszone są przede wszystkim jesienią i zimą.
Kozaki można połączyć zarówno z elegancką sukienką czy spódnicą, jak i bardziej sportowo ze spodniami lub jeansami. Często są podszyte wełną, futrem lub polarem, dzięki czemu nadają się również na zimę. Wykonane są ze skóry lub imitacji skóry i powinny być impregnowane sprayem lub woskiem zarówno przed pierwszym założeniem, jak i regularnie później, aby materiał mógł przez dłuższy czas wytrzymywać deszcz i śnieg.
Dostępne są różne modele klasycznych kozaków:
| Klasyczne buty jeździeckie | Kozaki sznurowane | Wsuwane kozaki z podszewką |
|---|---|---|
 |  |  |
Podeszwy w klasycznych butach z cholewką także są inne. Zazwyczaj płaskie z niewielkim, kilkucentymetrowym obcasem, gładkim lub profilowanym. Niektóre modele stworzone specjalnie na zimę mają grubszą podeszwę i bieżnik zwiększający przyczepność, dzięki czemu można je nosić również na śniegu. Bardziej eleganckie buty mogą mieć również obcas – wybór sięga tutaj od wąskich szpilek po koturny.
Przykład profilu podeszwy w klasycznych butach z cholewką.
2.2 Botki
Od butów motocyklowych po sztyblety: Termin botki odnosi się do butów, które kończą się powyżej kostki lub maksymalnie na łydce. Angielski termin „boots” oznacza wprawdzie w języku polskim „buty z cholewką” i w krajach anglojęzycznych używany jest też w odniesieniu do wszystkich rodzajów butów z cholewką, jednak w Polsce „botki” to najczęściej tylko synonim sztybletów.
Niektóre znane typy botków to:
| Botki motocyklowe | Botki Chelsea |
|---|---|
 |  |
| Sztyblety sznurowane | Sztyblety na obcasie |
|---|---|
 |  |
2.3 Śniegowce
Buty z cholewką sprawdzają się zwłaszcza w sytuacjach, kiedy na zewnątrz jest zimno i pada śnieg. Potrzebną ilość ciepła dostarczają przy tym przede wszystkim** wersje ocieplane**. Śniegowce są ponadto wodoodporne i antypoślizgowe, co pozwala w zimie na dłuższe przebywanie na zewnątrz – na przykład podczas spacerów na śniegu, jazdy na sankach lub odśnieżania. W zależności od zastosowania można wybierać między śniegowcami za kostkę a śniegowcami do kolan.
Śniegowce powinny być wodoodporne i ocieplane, aby spacer na śniegu nie kończył się mokrymi i zimnymi stopami.
Moon Boots również należą do kategorii śniegowców – ich design nawiązuje do butów noszonych przez astronautów podczas pierwszego lądowania na Księżycu. Mają bardzo gruby fason, ale są w pełni ocieplone, dzięki czemu doskonale chronią przed zimnem.
Jednym z wariantów Moon Boots są tzw botki Ugg amerykańskiej firmy Deckers Outdoor Corporation, których historia sięga aż do tradycyjnych butów noszonych przez Australijczyków i Nowozelandczyków. Są podszyte skórą jagnięcą i stały się popularne zwłaszcza na scenie surfingowej i snowboardowej. Dzięki miękkiej konstrukcji i właściwościom termoregulacyjnym można je nosić również przy cieplejszych temperaturach i w domu.
Moon Boots i botki Ugg to także odpowiednie obuwie na zimę.
2.4 Kozaki za kolano
Jak sama nazwa wskazuje, kozaki za kolano sięgają powyżej kolana lub nawet do połowy uda. Pierwotnie pomyślane jako buty jeździeckie dla mężczyzn. W 1962 roku wprowadzone zostały do świata mody przez markę Balenciaga. Kozaki za kolano można łączyć z obcisłymi dżinsami i legginsami, spódnicami lub sukienkami. Są dostępne zarówno w wersji płaskiej, jak i na obcasie. Na scenie BDSM kozaki za kolano wykonane są często z lakierowanej skóry i noszone na wysokich szpilkach lub platformach.
Kozaki za kolano można łączyć na przykład z obcisłymi dżinsami
W zależności od materiału i fasonu buta kozaki za kolano można nosić w stylu eleganckim lub sportowym. Warianty z płaską podeszwą, wykonane ze skóry, dobrze komponują się z wąskimi jeansami i ciepłym swetrem. Kozaki za kolano na obcasie można połączyć z krótką sukienką lub spódnicą i rajstopami.
3. Czyszczenie i pielęgnacja kozaków
Buty mogą być wykonane z wielu różnych materiałów, które w zależności od ich właściwości wymagają różnych metod pielęgnacji.
Możliwe materiały w przypadku butów z cholewką to:
- skóra gładka
- zamsz / welur
- skóra nubukowa
- ekoskóra
- skóra lakierowana
- tkaniny / tekstylia
- kauczuk termoplastyczny (dawniej guma)
Generalna zasada: Silne zabrudzenia należy natychmiast usuwać za pomocą wody i szczotki lub szmatki, aby brud nie osadził się w materiale.
Impregnacja: W związku z tym, że kozaki noszone są przede wszystkim w mokrych i śnieżnych warunkach, ważne jest ich impregnowanie, aby stały się hydrofobowe. Do modeli z zamszu, weluru i imitacji skóry najlepiej nadaje się spray do impregnacji na bazie wody. Dokładnie spryskaj buty środkiem do impregnacji i pozostaw je do wyschnięcia na powietrzu na balkonie lub przed drzwiami wejściowymi. Nie kładź spryskanych sprayem butów na grzejniku, ponieważ może to spowodować nieestetyczne plamy. Warianty ze skóry gładkiej i lakierowanej impregnuj woskiem, wcierając go w materiał za pomocą czystej szmatki. Także w tym przypadku pozostaw buty do wyschnięcia na powietrzu. Impregnacja powinna być zawsze przeprowadzana na kilka godzin przed pierwszym noszeniem butów, a następnie powtarzana co sześć miesięcy.
Właściwa pielęgnacja butów jest niezbędna, aby zapewnić ich długą żywotność.
Czyszczenie: Jak już wspomniano, grubsze zabrudzenia należy zawsze jak najszybciej usuwać szmatką i wodą. Do regularnego czyszczenia można również użyć czystej wody i szczotki lub odpowiedniej pianki czyszczącej, która jest odpowiednia zwłaszcza do chropowatej skóry, takiej jak nubuk lub zamsz. Buty z gładkiej skóry można po wyczyszczeniu wypolerować na wysoki połysk pastą do butów lub woskiem. Również tu obowiązuje zasada: Nie kładź butów na grzejniku w celu ich wysuszenia.
Zabawa lub spędzanie długiego czasu na śniegu może spowodować przemoczenie wnętrza butów. Po zdjęciu butów wypchaj je papierem gazetowym, aby wchłonął wilgoć. Następnie pozostaw buty na świeżym powietrzu. Później dokładnie je wyczyść, aby zapobiec powstawaniu nieprzyjemnych zapachów.
4. Często zadawane pytania
Jaka jest różnica między kozakami a sztybletami?
Kozaki to zazwyczaj modele z długą cholewką, kończące się poniżej lub powyżej kolana. Sztyblety z kolei sięgają tylko powyżej kostki. Oba warianty mogą mieć płaską podeszwę lub obcas.
Jak znaleźć idealny rozmiar kozaków?
Wypróbuj buty, o ile to możliwe, najlepiej po południu lub wieczorem – wtedy stopy są nieco większe niż rano. Podczas przymierzania zawsze używaj grubszych skarpet lub takich, jakie chcesz łączyć z tymi butami w zimie. Zarówno z przodu przy nosku buta, jak i przy cholewce, powinno być miejsce mniej więcej na szerokość kciuka.
Jak ciasno kozaki powinny przylegać do łydki?
W zależności od modelu, cholewka buta powinna ściśle przylegać do łydki. Nie może ona jednak być zbyt wąska, bo muszą się pod nią przecież zmieścić jeszcze spodnie czy rajstopy, tak aby cholewka nie wrzynała się w łydkę podczas noszenia. Dlatego w każdym przypadku przymierzaj buty, najlepiej po południu lub wieczorem, gdy stopy i nogi są nieco spuchnięte. Nie stosuj przy przymierzaniu kozaków cienkich skarpetek dostępnych w sklepie, ale to, co będziesz nosić do tych butów na co dzień. Między cholewką kozaka a łydką powinna pozostać przestrzeń mniej więcej na szerokość kciuka. Jeśli szerokość cholewki stwarza w Twoim przypadku problemy, postaw na modele ze sznurowadłami lub elastycznymi wstawkami – będzie można ją indywidualnie dopasować.