
Czym jest światło? Definicja światła i jego właściwości
Jest wszędzie wokół nas, ale czym tak naprawdę jest? Z fizycznego punktu widzenia światło to promieniowanie elektromagnetyczne widzialne dla ludzkiego oka. Poznaj definicję światła, jego najważniejsze właściwości i dowiedz się, czym jest długość fali.
1. Co to jest światło?
Światło to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które rozchodzi się w postaci fal. Ludzkie oko jest w stanie dostrzec fale o długości od około 390 do 760 nanometrów. Zakres ten mieści się pomiędzy krótkofalowym promieniowaniem UV a długofalowym promieniowaniem podczerwonym – oba są niewidoczne dla człowieka.
Naturalne i sztuczne źródła światła emitują fale świetlne, które odbijają się od przedmiotów, a następnie trafiają do naszych oczu. Aby powstał obraz, w siatkówce oka współpracują ze sobą różne fotoreceptory: tak zwane pręciki przetwarzają informacje o jasności, natomiast czopki odpowiadają za postrzeganie kolorów. To, jaki kolor widzisz, zależy od konkretnej długości fali.
Słońce to nasze najważniejsze naturalne źródło światła, a tęcza jest jednym z najbardziej widowiskowych zjawisk związanych z jego załamaniem. [Źródło: Pellinni – stock.adobe.com]
- Światło to promieniowanie elektromagnetyczne, które rozchodzi się w postaci fal
- Dla człowieka widzialne są fale o długości od około 390 do 760 nanometrów
- Kolor światła zależy od jego długości: krótkofalowe światło odbieramy jako fioletowe lub niebieskie, a długofalowe – jako czerwone
- Światło wpływa m.in. na rytm dobowy, dlatego jego niedobór może negatywnie oddziaływać na samopoczucie
2. Model falowy i model cząsteczkowy
Właściwości światła są na tyle złożone, że do ich opisu fizycy używają dwóch różnych modeli. W fizyce kwantowej mówi się w tym kontekście o dualizmie korpuskularno-falowym światła:
- W modelu falowym światło traktuje się jako falę elektromagnetyczną, którą opisują takie parametry jak długość i częstotliwość. Pozwala to badać i wyjaśniać zjawiska takie jak interferencja (nakładanie się fal) czy polaryzacja (kierunek drgań)
- W modelu cząsteczkowym światło jest rozumiane jako strumień cząstek. Te cząstki światła, czyli fotony, przenoszą energię w postaci porcji nazywanych kwantami
3. Długość fali a kolor światła
Długość fali świetlnej określa jej kolor i miejsce w spektrum światła widzialnego: krótkofalowe światło wydaje się fioletowe lub niebieskie, natomiast promieniowanie długofalowe postrzegamy jako odcień czerwieni. Połączenie wszystkich widzialnych barw daje światło białe, ale dokładne wrażenie kolorystyczne zależy też od temperatury barwowej. Mierzy się ją w kelwinach i na tej podstawie określa, czy oświetlenie odbieramy jako ciepłe (z dużą ilością czerwieni), czy chłodne.
Ważne: Poszczególne barwy widmowe stają się widoczne dopiero wtedy, gdy białe światło zostanie rozszczepione na składowe, na przykład za pomocą pryzmatu.
Kolor a długość fali światła
| Barwa widmowa | Długość fali w nanometrach |
|---|---|
| Fiolet | 380–430 nm |
| Niebieski | 430–490 nm |
| Zielony | 490–570 nm |
| Żółty | 570–600 nm |
| Pomarańczowy | 600–640 nm |
| Czerwony | 640–780 nm |
Powyższe barwy widmowe nazywa się także kolorami tęczy. Za jej powstawanie odpowiada zjawisko załamania światła – krople deszczu działają jak naturalny pryzmat, rozszczepiając białe światło słoneczne na poszczególne barwy widma.
4. Podczerwień i światło ultrafioletowe
Promieniowanie widzialne stanowi jedynie niewielką część widma elektromagnetycznego: podczerwień i światło UV nie są widoczne dla ludzkiego oka. Oba rodzaje promieniowania mają jednak szczególne zastosowania.
- Podczerwień (promieniowanie IR) obejmuje zakres fal o długości powyżej 670 nanometrów, czyli poza czerwoną granicą widma widzialnego. Wykorzystuje się ją m.in. w technice grzewczej i astronomii. W warunkach domowych dużą popularnością cieszą się lampy na podczerwień stosowane jako lampy grzewcze. Promieniowanie podczerwone o działaniu terapeutycznym (IR-A) ma długość fali od 780 do 1400 nanometrów. Pobudza ono krążenie krwi, co prowadzi do lepszego dotlenienia komórek. Pod wpływem ciepła mięśnie się rozluźniają, a ból i skurcze łagodnieją. Dodatkowo może wykazywać działanie przeciwzapalne, wspomagając usuwanie produktów przemiany materii
- Krótkofalowe promieniowanie ultrafioletowe (UV) ma z kolei długość fali poniżej 390 nanometrów, wyznaczając fioletowy kraniec widma widzialnego. Promieniowanie UV stosuje się na przykład do dezynfekcji powierzchni i wody
- Tak zwane lampy dzienne naśladują światło słoneczne, zapewniając bardzo jasne sztuczne oświetlenie, ale bez emisji promieniowania UV. Ich pozytywne działanie dotyczy samopoczucia i naturalnego rytmu dobowego: w miesiącach ubogich w słońce wspierają zegar biologiczny i pomagają walczyć ze zmęczeniem oraz brakiem energii. Z tego powodu stosuje się je również w terapii depresji sezonowej


Najniższa cena z 30 dni przed obniżką na kaufland.pl


Najniższa cena z 30 dni przed obniżką na kaufland.pl



Najniższa cena z 30 dni przed obniżką na kaufland.pl


Najniższa cena z 30 dni przed obniżką na kaufland.pl








5. Często zadawane pytania
Jak działa załamanie światła?
Zjawisko to zachodzi, gdy światło przechodzi z jednego ośrodka do drugiego, a oba mają różną gęstość optyczną. Znany przykład to załamanie promieni świetlnych na kroplach wody – w ten sposób powstaje tęcza.
Czym są pręciki w siatkówce oka?
Pręciki to światłoczułe komórki siatkówki oka. Przetwarzają informacje o jasności i umożliwiają między innymi widzenie o zmierzchu. Za postrzeganie kolorów odpowiadają natomiast tak zwane czopki.
Czym jest prędkość światła?
Prędkość światła w próżni wynosi około 299 792 km na sekundę i jest jedną z fundamentalnych stałych w fizyce.
Jaki jest związek między światłem a szczególną teorią względności?
Szczególna teoria względności Alberta Einsteina opisuje m.in. prawa fizyczne dotyczące prędkości światła. Głosi ona, że prędkość światła jest stała dla wszystkich obserwatorów.
Co oznacza rok świetlny?
Rok świetlny to odległość, jaką światło pokonuje w ciągu jednego roku – wynosi ona około 9,46 biliona kilometrów. Jednostkę tę stosuje się w astronomii do pomiaru bardzo dużych odległości.