Szybkowary - odkryj szybkie i smaczne gotowanie
Przyrządzanie wyszukanych dań, takich jak pieczeń czy gulasz, zajmuje zwykle kilka godzin. Szybkowar umożliwia przygotowanie takich potraw w krótkim czasie. W naszym poradniku omawiamy zalety szybkowara oraz aspekty gotowania z wykorzystaniem tego wielofunkcyjnego urządzenia.
1. Szybkowar
Szybkowary można wykorzystywać w kuchni na wiele sposobów i dlatego nie powinno ich zabraknąć w żadnym gospodarstwie domowym. Poniżej wyjaśniamy, jak działają te praktyczne naczynia, i przedstawiamy różne obszary ich zastosowania.
1.1 Zalety
Szczególną zaletą szybkowara jest znacznie krótszy czas gotowania w porównaniu z gotowaniem w zwykłych garnkach. Do przyrządzenia zwłaszcza dań mięsnych wystarczy tylko jedna trzecia standardowego czasu gotowania. Gotowanie na parze z wykorzystaniem szybkowara jest również idealne dla zdrowej i zbilansowanej diety, ponieważ do gotowania zwykle nie potrzeba prawie żadnego tłuszczu. Ze względu na wysokie ciśnienie w szybkowarze woda nie gotuje się, jak zwykle, w temperaturze 100 stopni Celsjusza, lecz w temperaturze około 115 do 120 stopni Celsjusza. Dzięki temu żywność, taką jak mięso, ziemniaki i warzywa, można gotować bardzo delikatnie, zachowując minerały i witaminy. Dodatkową zaletą jest oszczędność energii: ponieważ cała para wodna jest wykorzystywana do gotowania i nie może się ulotnić, cała energia zostaje zużytkowana na proces gotowania. Jest to szczególnie przydatne w przypadku przyrządzania czasochłonnych potraw, takich jak duszone mięso. Co więcej, zapach gotowania pozostaje w środku i nie rozprzestrzenia się po całym pomieszczeniu lub nawet całym domu.
Szybkowar ma wiele zalet
Zalety szybkowarów
- Znacznie krótszy czas gotowania
- Oszczędność energii
- Przyrządzanie potraw z zachowaniem większości witamin i składników odżywczych
- Niski poziom zapachu
1.2 Sposób działania
Specjalna pokrywka zapewnia szczelne zamknięcie szybkowara, co pozwala wytworzyć wewnątrz większe ciśnienie. Podgrzewanie powoduje wzrost ciśnienia, przez co woda zaczyna wrzeć później niż zwykle. Pokrywka jest odizolowana od garnka za pomocą gumowej uszczelki i zwykle posiada zawór bezpieczeństwa, który uwalnia nadmiar ciśnienia.
Wysokiej jakości szybkowary są wyposażone w system blokujący, który umożliwia otwarcie garnka tylko wtedy, gdy jest on pozbawiony ciśnienia. Znacznie zmniejsza to ryzyko poparzenia. Ciśnienie można uwolnić poprzez schłodzenie lub za pomocą zaworu, chociaż szybsze odpowietrzanie za pomocą zaworu nie jest odpowiednie dla wszystkich potraw: na przykład ziemniaki mogą pęknąć, a zupy lub inne płynne dania mogą niepotrzebnie wpaść w ruch wirowy.
Bezpieczeństwo
Ponieważ szybkowar jest naczyniem działającym pod ciśnieniem, podlega on tak zwanemu badaniu typu WE. Badanie to zapewnia bezpieczeństwo wszystkich szybkowarów dostępnych na rynku. Gdy ciśnienie wewnątrz naczynia nadmiernie rośnie, zawór bezpieczeństwa reguluje wytworzone nadciśnienie.
Podczas korzystania z szybkowara szczególnie ważne jest regularne czyszczenie oraz sprawdzanie uszczelki i garnka, ponieważ wysokie ciśnienie może powodować obrażenia.
Z reguły szybkowary mają dwa poziomy ciśnienia. Pierwszy jest przeznaczony do delikatnych potraw, takich jak warzywa i ryby, natomiast drugi jest idealny do przygotowywania mięsa lub gulaszów.
1.3 Obszary zastosowania
Oprócz gotowania ziemniaków na parze, parowania warzyw i duszenia mięsa szybkowar znajduje zastosowanie również w innych obszarach:
1 – Gotowanie piętrowe (kombi)
Szybkowaru można używać również do gotowania całego posiłku w tym samym czasie. Potrzebne są do tego różne wkłady. Obowiązuje przy tym zasada: najpierw mięso, potem warzywa. Ponadto produkty powinny mieć taki sam czas gotowania, ponieważ w trakcie gotowania nie można otwierać szybkowara.
2 – Przygotowywanie soku owocowego
Jeśli nie masz oddzielnej sokowirówki, do przygotowania soku owocowego możesz użyć szybkowara. W tym celu wlej do szybkowara wodę (do minimalnego poziomu) i na wkładzie z dziurkami umieść nierozdrobnione owoce. Gotuj owoce na pełnym ogniu przez co najmniej pięć minut.
3 – Wekowanie
Szybkowara – tak samo jak urządzenia do wekowania – można używać do wekowania owoców lub dżemów. W tym celu wlej do szybkowara około pół litra wody i umieść w nim szczelnie zamknięte słoiki. W zależności od rodzaju żywności czas wekowania wynosi od pięciu (dżemy) do 25 minut (mięso). Pamiętaj, że szybkowara nie wolno chłodzić pod zimną wodą, w przeciwnym razie słoiki mogą pęknąć.
4 – Sterylizacja
Pojemniki i butelki używane do przechowywania żywności, takie jak butelki dla niemowląt, należy wcześniej wysterylizować. Jest to jedyny sposób na zabicie bakterii i szkodliwych mikroorganizmów. W tym celu umieść naczynia do wysterylizowania w szybkowarze, dodaj wystarczającą ilość wody i podgrzewaj szybkowar na pełnym ogniu przez co najmniej pięć minut.
2. Gotowanie w szybkowarze
Poniżej znajdziesz porady i wskazówki dotyczące gotowania w szybkowarze. Oprócz tego prezentujemy również różne wkłady.
2.1 Wkłady do gotowania na parze
W przypadku gotowania wielu warzyw i zbóż, a także niektórych dań głównych, zaleca się używanie wkładów do szybkowara. Takie wkłady zapobiegają przypaleniu żywności i ułatwiają wyjmowanie żywności. Co więcej, wkłady umożliwiają tzw. gotowanie piętrowe – ustawiając jeden wkład na drugim, możesz jednocześnie gotować dodatki i danie główne. Takie wkłady do gotowania na parze są zwykle wykonane ze stali nierdzewnej, ale w ofercie znajdziesz również modele wykonane z ceramiki lub porcelany, zalecane dla osób uczulonych na nikiel.
Aby uzyskać większą odległość między poszczególnymi wkładkami, należy użyć specjalnych stopek.
| Wkład sitkowy | Wkład z dziurkami |
|---|---|
 |  |
| Szeroki zakres zastosowań: podgrzewanie warzyw, przygotowywanie bulionu, a nawet blanszowanie | Nadaje się do przyrządzania dodatków, np. warzyw lub ryb |
| Nadaje się do przyrządzania żywności, która podczas gotowania szybko się rozpada | Dzięki wkładowi żywność nie jest zbyt długo trzymana w gorącej wodzie |
| Można używać jako wkładu do zwykłych garnków | Dzięki otworom każda ciecz, która powstanie podczas gotowania, może spływać i cyrkulować; Równomierne wydobywanie się pary |
| Praktyczny uchwyt umożliwia szybkie wyjęcie gotowej potrawy | Trzy stopki zapewniające odstęp od powierzchni, na której stawia się wkład |
| Wkład bez dziurek | Wkład do gotowania ziemniaków |
|---|---|
 |  |
| Nadaje się do przyrządzania dań z mrożonek (np. warzyw w śmietanie) | Do gotowania dużych ilości ziemniaków |
| Dzięki wkładowi żywność nie jest zbyt długo trzymana w gorącej wodzie | Raczej do użytku w profesjonalnej gastronomii |
| Ciecz/sos nie może spływać, dzięki czemu żywność zachowuje swój pełny smak i nie traci witamin | Otwory zapewniają równomierną cyrkulację pary wodnej |
| Trzy stopki zapewniające odstęp od powierzchni, na której stawia się wkład | Dostępny w różnych wymiarach w zależności, od szerokości naczynia do gotowania |
Wkład i szybkowar nie muszą pochodzić od tego samego producenta. Aby dowiedzieć się, czy wkład pasuje również do Twojego szybkowara, sprawdź wymiary.
2.2 Czas gotowania
W szybkowarze można przygotować niemal każdą potrawę. Czas gotowania zależy od wybranej potrawy i pożądanej konsystencji. Szybkowary są zwykle wyposażone w kilka poziomów gotowania, które są odpowiednie dla różnych potraw, ponieważ miękkie potrawy, takie jak ryby, przyrządza się inaczej niż na przykład pieczeń. Ogólna zasada: im większy i twardszy produkt, tym dłuższy czas gotowania, w zależności od producenta szybkowara. Co więcej, w jednym szybkowarze należy gotować jednocześnie tylko te produkty, które wymagają podobnego czasu gotowania. Poniżej znajdziesz informacje na temat orientacyjnego czasu gotowania różnych produktów.
Dodatki
| Produkt (500 g) | Czas gotowania (w minutach) | Zalecane użycie wkładu? |
|---|---|---|
| Ziemniaki | 8–12 | Ziemniaki w mundurkach: tak, ziemniaki obrane: nie |
| Knedle/kluski | 2–6 | Tak |
| Ryż | 6–8 | Tak |
| Brokuły | 3–4 | Tak |
| Marchew | 4–6 | Tak |
| Szpinak | 1–2 | Tak |
Dania rybne i mięsne
| Produkt (500 g) | Czas gotowania (w minutach) | Zalecane użycie wkładu? |
|---|---|---|
| Czarniak | 7 | Tak |
| Gulasz rybny | 3–4 | Nie |
| Kurczak (podudzia lub pierś) | 15 | Nie |
| Gulasz | 10–20 | Nie |
| Pieczeń | 15–25 | Nie |
| Gołąbki | 8–10 | Nie |
W szybkowarach można gotować również całe zupy i gulasze. Czas gotowania wynosi od dziesięciu do dwudziestu minut, w zależności od składników.
2.3 Porady i wskazówki
Ogólnie rzecz biorąc, gotowanie w szybkowarze jest stosunkowo łatwe, jeśli przestrzega się zasad dotyczących bezpieczeństwa (otwieranie szybkowara dopiero po całkowitym uwolnieniu ciśnienia) i czasu gotowania. Poniższe wskazówki ułatwią Ci gotowanie w szybkowarze:
- Zawsze napełniaj szybkowar tylko do maksymalnej podziałki. W przypadku potraw, które mocno się pienią, takich jak zupy, garnek powinien być napełniony tylko w dwóch trzecich.
- Zupy i gulasze zawsze gotuj bez wkładu.
- Mięso powinno być zrumienione przed gotowaniem na parze.
- Wszystkie potrawy wymagają płynu do gotowania na parze. Ilość płynu różni się w zależności od przepisu, ale wynosi co najmniej 200 do 300 mililitrów.
- Zaleca się przemycie pokrywki zimną wodą (przed gotowaniem), ponieważ wilgoć chroni gumową uszczelkę.
3. Czyszczenie
Czyszczenie szybkowara jest stosunkowo proste – pamiętaj, że to ważna czynność. Jeśli gumowa uszczelka nie zostanie prawidłowo wyczyszczona, może to spowodować ulatnianie się gorącej pary. Ponadto nigdy nie należy przechowywać szybkowara z zamkniętą pokrywką. Pokrywki i gumy nie wolno myć w zmywarce. Umyj je gorącą wodą z dodatkiem niewielkiej ilości płynu do mycia naczyń (nie używaj środków ścierających!).
Uszczelki z czasem stają się porowate i wymagają wymiany, w przeciwnym razie mogą wystąpić problemy podczas gotowania.
Czyszczenie zaworu
Regularne czyszczenie zaworu również jest obowiązkową czynnością konserwacyjną. Potrawy pieniące się, takie jak zupy, mogą zatykać zawór, co stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa. Najpierw zdejmij zawór, który jest przymocowany do pokrywki za pomocą śrub, a następnie wyczyść go długim patyczkiem, na przykład wykałaczką.
4. Często zadawane pytania
Jak działa szybkowar?
Szybkowar to garnek, który wykorzystuje ciśnienie pary do gotowania. Podczas podgrzewania wewnątrz wytwarza się woda, która nie może wydostać się na zewnątrz. Powstałe w ten sposób ciśnienie sprawia, że woda wewnątrz zaczyna wrzeć dopiero w temperaturze około 120 stopni Celsjusza. Podczas gotowania w szybkowarze żywność jest przygotowywana w delikatny sposób, bez utraty witamin i składników odżywczych.
O czym należy pamiętać podczas gotowania na parze?
Gotowanie w szybkowarze wymaga zazwyczaj pewnej wprawy. Ponieważ wiele potraw wymaga tylko ułamka normalnego czasu gotowania, na początku można rozgotowywać żywność. Zawsze staraj się przestrzegać podanego czasu gotowania.
Do szybkowara dołączona jest zazwyczaj niewielka książka kucharska, w której znajdziesz informacje o czasie gotowania wielu różnych produktów.
Pamiętaj również, że nie wolno otwierać szybkowara bezpośrednio po zakończeniu gotowaniu! Najpierw wypuść całą parę przez zawór, w przeciwnym razie gorąca para może spowodować poparzenia.
Co można ugotować w szybkowarze?
Zasadniczo w szybkowarze można przygotować prawie wszystkie potrawy. Od mięsa i ryb po zupy i gulasze – możliwości gotowania przy użyciu tego typu naczyń są nieograniczone. Taki garnek jest jednak mniej odpowiedni do rozmrażania żywności.
Co jest lepsze: szybkowar czy parowar?
Wybór szybkowara lub parowara zależy przede wszystkim od tego, co będziesz głównie gotować. Szybkowar pozwala szybko przygotować jedzenie, natomiast parowar służy do delikatnego i powolnego gotowania. Parowary są często używane w branży gastronomicznej, ponieważ umożliwiają przygotowywanie dużych ilości żywności w tym samym czasie, podczas gdy szybkowary są częściej używane w prywatnych gospodarstwach domowych ze względu na ich małą pojemność.
Szybkowar nie otwiera się – co mogę zrobić?
Może być kilka powodów, dla których szybkowar nie otwiera się nawet po długim czasie chłodzenia. Jednym z nich może być zatkanie zaworu, przez co znajdująca się wewnątrz para nie może wydostać się na zewnątrz. Nigdy nie próbuj otwierać szybkowara na siłę. Pozwól mu ostygnąć przez kilka godzin, a następnie spróbuj lekko wcisnąć zawór odpowietrzający.