Orbitrek: idealne rozwiązanie dla wszechstronnych ćwiczeń cardio
Orbitreki należą do najpopularniejszych urządzeń treningowych: umożliwiają jednoczesny trening wielu różnych grup mięśniowych i części ciała oraz przynoszą szybkie efekty.
1. Działanie i budowa orbitreków
Podstawowa rama orbitreka składa się z trzech głównych widocznych elementów:
- korpusu,
- platform oraz
- drążków.
Ten orbitrek składa się z ruchomych i statycznych drążków.
W korpusie orbitreka znajduje się koło zamachowe, które jest połączone z platformami. W zależności od wersji i modelu platformy mogą być również połączone bezpośrednio z drążkami. Dostępne są urządzenia z drążkami ruchomymi lub statycznymi, a niektóre orbiterki są wyposażone w oba rodzaje drążków.
Ćwicząc, osoba trenująca staje na platformach i przy użyciu nóg (i ewentualnie rąk) wprawia koło zamachowe w ruch. Ruch ten przypomina jazdę na nartach biegowych. Inną nazwą orbitreka jest crosstrainer – urządzenie zawdzięcza swoją nazwę właśnie ruchowi krzyżowemu rąk i nóg (cross po angielsku oznacza krzyż).
Za pomocą systemu hamulcowego można zmieniać opór, a tym samym poziom treningu. Możliwość dopasowania oporu w orbitrekach ma duże znaczenie: ponieważ na orbitreku trenuje się kilka grup mięśniowych – takich jak łydki, uda i mięśnie piersiowe – i jednocześnie wzmacnia się plecy, indywidualne dostosowanie oporu do poziomu treningowego użytkownika jest szczególnie ważne.
Często można spotkać się z rozróżnieniem między orbitrekiem a trenażerem eliptycznym. Różnica polega na umieszczeniu koła zamachowego z tyłu lub z przodu urządzenia: jeśli koło zamachowe jest zamontowane z tyłu, takie urządzenie nazywa się orbitrek. Jeśli natomiast koło zamachowe znajduje się z przodu, zazwyczaj używa się określenia trenażer eliptyczny. W orbitrekach wymagany jest silniejszy ruch w górę i w dół. Dodatkowo pedały znajdują się w większej odległości od siebie. Przez to trenowanie na trenażerze eliptycznym jest często postrzegane jako przyjemniejsze. Ponieważ nazwy te nie są używane w sposób spójny i praktycznie używa się ich jako synonimów, należy dokładnie przeczytać informacje w opisie produktu, aby wybrać odpowiednie dla siebie urządzenie.
| Orbitrek z kołem zamachowym z tyłu | Orbitrek z kołem zamachowym z przodu |
|---|---|
 |  |
Przy wyborze orbitreka zwróć szczególną uwagę na podane wymiary rozstawionego urządzenia. Pamiętaj też o zachowaniu wystarczającego odstępu od sufitu. Podczas ćwiczenia na orbitreku osoba trenująca wykonuje silne ruchy w górę. Jeśli nie zachowasz wystarczającego odstępu, możesz uderzyć głową w sufit. Można przyjąć następujące wyliczenie: wysokość pedału + wzrost + zapas.
2. Najważniejsze właściwości i cechy jakości
Już wybór odpowiedniego orbitreka może zadecydować o sukcesie treningowym. Dlatego przy zakupie orbitreka należy uwzględnić takie czynniki, jak odpowiedni ciężar koła zamachowego czy określony system hamulcowy.
2.1 Odpowiednie koło zamachowe dla płynności ruchu
Szczególnie ważnym elementem orbitreków jest koło zamachowe, ponieważ częściowo odpowiada ono za przyjemną i płynną sekwencję ruchu: podczas treningu platformy wykonują ruch kolisty lub eliptyczny. Osiągane są przy tym dwa tak zwane punkty zwrotu – najwyższy i najniższy punkt, które pokonuje się stopami ustawionymi na platformach orbitreka. Z górnego punktu zwrotu – poprzez siłę i ruch – wytwarzany jest zamach. Gdy tylko dolny punkt zwrotu zostanie osiągnięty, ruch zamachowy ustaje. Aby mimo tego zapewnić równomierną kontynuację ruchu, koło zamachowe musi być dostatecznie ciężkie. Koło zamachowe pobiera energię z ruchu w dół i przenosi ją dalej przez dolny punkt zwrotu. Takie działanie koła zamachowego zapewnia przyjemne wrażenia treningowe.
W tym momencie prawy pedał osiąga górny punkt zwrotu.
Również inne czynniki odgrywają jednak ważną rolę w nieprzerwanym przenoszeniu energii i mają tym samym istotne znaczenie dla przyjemnego i oszczędzającego stawy ruchu. Na przenoszenie siły ruchu wpływa więc na przykład ustawienie napędu i przełożenie koła zamachowego. Dlatego nie ma żadnych konkretnych zaleceń dotyczących właściwego ciężaru koła zamachowego.
W przypadku orbitreków z napędem znajdującym się z tyłu zazwyczaj zaleca się koło zamachowe o wadze ok. 18 kg. W przypadku urządzeń z napędem przednim zwykle wystarcza mniejszy ciężar, tj. ok. 10 kg. Przy wysokim przełożeniu (około 1:10) powinien wystarczyć mniejszy ciężar.
2.2 System hamulcowy regulujący poziom treningowy
Za pomocą systemu hamulcowego możesz dostosować w swoim orbitreku poziom treningowy do swoich oczekiwań i swojej kondycji fizycznej. Wykorzystywane jest do tego – w zależności od systemu – pole magnetyczne zwykłego magnesu lub elektromagnesu. Koło zamachowe jest hamowane w zależności od ustawionej odległości magnesu od koła zamachowego (lub w zależności od ustawionej siły elektromagnesu). Powoduje to zwiększenie oporu i odpowiednio podnosi poziom treningowy.
Pamiętaj, aby przy zakupie zwrócić uwagę na dużą liczbę poziomów regulacji oporu lub poziomów trudności. Jeśli regulacja oporu jest ograniczona, różnice lub skoki między poszczególnymi poziomami oporu mogą być zbyt duże. Orbitrek powinien mieć co najmniej 16 poziomów regulacji oporu.
W orbitrekach wykorzystuje się najczęściej dwa systemy hamulcowe:
- magnetyczny system hamulcowy oraz
- indukcyjny system hamulcowy.
Ponadto istnieje również szczególna forma indukcyjnego systemu hamulcowego, tak zwany system hamulcowy oparty na działaniu generatora.
W magnetycznym systemie hamulcowym stosowany jest tradycyjny magnes. Aby ustawić działanie hamulca i tym samym opór, zmniejsza lub zwiększa się odległość między magnesem a kołem zamachowych – ręcznie lub elektronicznie. Trudno jest określić przy tym dokładną siłę hamowania, a nawet jest to niemożliwe.
Z kolei w indukcyjnym systemie hamulcowym opór jest regulowany poprzez dopływ prądu: w ten sposób pole elektromagnetyczne jest wzmacniane lub osłabiane. Wpływa to bezpośrednio na opór. W związku z tym w przypadku hamulca indukcyjnego na ogół można dość precyzyjnie ustawić siłę hamowania. Kolejną zaletą w porównaniu z tradycyjnym magnetycznym systemem hamulcowym jest pokazywanie siły hamowania w watach. Taką funkcję posiada wiele urządzeń; dzięki niej można również wykonywać trening terapeutyczny według dokładnych wskazań.
System hamulcowy oparty na działaniu generatora również działa z wykorzystaniem elektromagnesu. Taki system jednak sam generuje prąd potrzebny do hamowania. Dzięki temu orbitrek wyposażony w taki system hamulcowy może być użytkowany również w miejscach, gdzie nie ma prądu.
2.3 Pomiar pulsu dla idealnego sukcesu treningowego
Wiele orbitreków, tak samo jak bieżnie, oferuje również możliwość pomiaru pulsu podczas treningu. Funkcja ta jest szczególnie ważna i może znacząco przyczynić się do sukcesu treningowego. Tylko trening w idealnym przedziale pulsu pozwoli osiągnąć doskonałe efekty treningowe. Zasadnicze znaczenie ma tutaj jednak metoda pomiaru.
Trzy najczęściej stosowane metody pomiaru pulsu to
- pomiar za pomocą czujników na rękach,
- pomiar za pomocą klipsów na uszy lub
- pomiar za pomocą paska piersiowego.
Tylko pasek piersiowy zapewnia dokładne i wiarygodne wartości. Ponadto w przeciwieństwie do klipsów na uszy jest bardzo wygodny. Pasek piersiowy jest w stanie określić tętno i przesłać jego wartość do orbitreka, nawet jeśli dłonie nie dotykają czujników.
Aby osiągnąć pożądane efekty treningowe, Twój orbitrek powinien posiadać możliwość używania paska piersiowego. Niektóre urządzenia oferują również program treningowy ukierunkowany na puls i sterowany pulsem, co jest wygodne i zalecane.
2.4 Stabilność, bezpieczeństwo i trwałość
Aby móc cieszyć się nowym orbitrekiem przez długi czas, ważne jest, aby wybrać solidne urządzenie o wymaganej stabilności i trwałości. Poniższe punkty pomogą Ci w wyborze bezpiecznego i trwałego urządzenia.
Waga orbitreka
Podczas użytkowania orbitreka na urządzenie oddziałują bardzo duże siły. Aby nie doszło przy tym do uszkodzeń, rama orbitreka musi być stabilna. Na stabilność urządzenia wpływa jego ciężar własny. Orbitrek do użytku domowego powinien ważyć co najmniej 70 kg.
Waga użytkownika
Ważna jest również maksymalna dopuszczalna waga użytkownika: z jednej strony nie należy jej przekraczać, ponieważ w przeciwnym razie urządzenie może ulec uszkodzeniu. W najgorszym razie użytkownik może nawet odnieść obrażenia! Z drugiej strony urządzenia, które dopuszczają wyższą wagę użytkownika, ogólnie mają solidniejszą konstrukcję i są lepiej wykonane.
Stabilne ustawienie
Istotne znaczenie ma również ustawienie orbitreka. Pamiętaj, aby w miarę możliwości ustawić urządzenie na stabilnym i równym podłożu. Niektóre orbitreki posiadają śruby regulacyjne, za pomocą których można wyrównać nierówności w podłożu. Używaj orbitreka tylko wtedy, gdy urządzenie stoi stabilnie i równo oraz się nie chwieje!
3. Czynniki sprzyjające przyjemnemu użytkowaniu i sukcesom treningowym
Przy wyborze orbitreka zwróć uwagę na czynniki, które mogą zwiększyć Twój sukces treningowy, takie jak rozstaw pedałów.
3.1 Rozstaw pedałów
Rozstaw pedałów (lub „współczynnik Q”) oznacza wewnętrzną odległość między pedałami. To właśnie on odpowiada za przyjemną pozycję i możliwie naturalny ruch. Zbyt duży odstęp między pedałami może powodować nieprzyjemne wrażenia podczas treningu. W najgorszym razie może prowadzić nawet do nieprawidłowości postawy i bólu bioder. Zalecany rozstaw pedałów wynosi maksymalnie 10 cm.
3.2 Możliwości ustawienia
Aby móc zawsze ćwiczyć w wyprostowanej pozycji, zaleca się wybór takiego orbitreka, w którym można regulować platformy i drążki. Podczas ćwiczeń drążki powinny znajdować się na wysokości między łokciami i ramionami. Regulacja jest szczególnie ważna, jeśli z orbitreka korzysta kilka osób o różnym wzroście.
Idealne pedały: platformy są gumowane, a pedały mają wysokie krawędzie. Ponadto rozstaw pedałów jest niewielki.
Ustawienie platform również jest ważne dla prawidłowej ergonomii ćwiczeń. Wyższe osoby powinny mieć możliwość ustawienia odpowiedniej długości kroku. Ogólnie rzecz biorąc, optymalne efekty treningowe osiąga się przy długim i niskim kroku. Za wyjątkowo przyjemne uznaje się długości kroku od około 40 cm przy wysokości kroku wynoszącej maksymalnie 20 cm.
Ponadto platformy powinny być jak najbardziej antypoślizgowe i powinny posiadać podniesione krawędzie zewnętrzne. Zapewnia to bezpieczną pozycję i zapobiega poślizgnięciu podczas treningu.
3.3 Programy treningowe
Niektóre orbitreki są reklamowane jako urządzenia z wieloma różnymi programami. W rzeczywistości bogaty wybór programów treningowych może zwiększyć motywację poprzez zróżnicowany trening. W każdym razie należy wybrać taki orbitrek, który ma co najmniej jeden program treningowy sterowany pulsem. Trenując z takim programem, opór dopasowuje się automatycznie do ustawionego i faktycznego pulsu użytkownika. Dzięki temu zawsze trenujesz w idealnym przedziale pulsu, co zwiększa Twój sukces treningowy.
3.4 Komputer treningowy i wyświetlacz
Przy wyborze odpowiedniego komputera treningowego i wyświetlacza istnieje jedno ważne kryterium: przejrzystość. Z jednej strony wyświetlacz powinien być zawsze czytelny. Dlatego dobrym wyborem są wyświetlacze z podświetleniem tła. Z drugiej strony komputer powinien być łatwy w obsłudze. Jeśli ma się problemy już z ustawieniem samego programu, szybko mija ochota na trening. Ponadto na wyświetlaczu powinny być wyświetlane ważne parametry, takie jak na przykład:
- czas trwania treningu,
- przebyta odległość,
- prędkość oraz
- tętno.
Ten wyświetlacz jest bardzo czytelny dzięki podświetleniu. Ponadto pokazuje ważne parametry, takie jak odległość i czas trwania treningu.
Również spalanie kalorii może być bardzo interesujące i dodatkowo motywować do treningu.
Spalanie kalorii na orbitreku: ponieważ trening na orbitreku angażuje jednocześnie kilka grup mięśniowych, trening sprzyja wysokiemu spalaniu kalorii. Dokładne spalanie kalorii zależy od różnych czynników, takich jak wiek, płeć, wzrost, waga i poziom treningu. Średnie spalanie kalorii podczas treningu na orbitreku wynosi około 500 kalorii na godzinę.
4. Znani producenci
W segmencie orbitreków jest kilku producentów, którzy są znani z wieloletniego doświadczenia, a zwłaszcza z wysokiej jakości swoich urządzeń.
5. Często zadawane pytania
Gdzie mogę postawić orbitrek w domu?
Aby znaleźć idealne miejsce na postawienie orbitreka, należy zwrócić szczególną uwagę na wymiary rozłożonego urządzenia i wysokość pomieszczenia. Ponadto należy wybrać miejsce, w którym urządzenie będzie stało prosto i równo. Pamiętaj też, aby odgłosy nie przeszkadzały sąsiadom.
Co mogę trenować na orbitreku?
Orbitrek idealnie nadaje się do poprawy kondycji fizycznej i odchudzania. Ćwiczenie na orbitreku angażuje różne grupy mięśniowe w całym ciele. Oznacza to, że trenujesz jednocześnie nogi, ręce i klatkę piersiową oraz dodatkowo wzmacniasz plecy i układ krążenia.
Dla kogo nie jest zalecane trenowanie na orbitreku?
Ogólnie rzecz biorąc, trening na orbitreku jest bardzo przyjemny. Jest stosunkowo łagodny dla stawów i można dostosować go indywidualnie do własnych potrzeb i kondycji fizycznej. W przypadku schorzeń układu ruchu lub układu krążenia zawsze zalecana jest jednak konsultacja z lekarzem.
Czy trenowanie na orbitreku pomaga w odchudzaniu?
Orbitreki są bardzo zalecane dla osób, które chcą schudnąć: dzięki stosunkowo wysokiemu spalaniu kalorii, tj. około 500 kalorii w ciągu godziny, orbitreki pomagają w odchudzaniu. Oprócz tego angażowanie różnych grup mięśniowych sprzyja budowie mięśni. Dzięki temu poprawia się również podstawowa przemiana materii, co dodatkowo sprzyja odchudzaniu.
Które grupy mięśniowe mogę trenować na orbitreku?
Podczas ćwiczenia na orbitreku angażowane są różne grupy mięśniowe. Dzięki temu urządzenie to idealnie nadaje się do skutecznego treningu całego ciała. Angażowane grupy mięśniowe to w szczególności przednia i tylna strona ud, łydki, mięśnie brzucha i pleców oraz mięśnie pośladkowe.