Rowery: jak wybrać idealny dla siebie?
Przy wyborze roweru należy zwrócić uwagę nie tylko na ramę i wielkość opon. Ważną rolę odgrywają również zdolność do bezpiecznego poruszania się w ruchu drogowym oraz wyposażenie techniczne. Z tego poradnika dowiesz się, co musisz wiedzieć o różnych rodzajach rowerów i akcesoriach rowerowych.
1. Jaki rower kupić?
Przed zakupem nowego roweru zastanów się, do czego chcesz go głównie wykorzystywać. Jeśli poruszasz się wyłącznie w ruchu miejskim, nie musisz kupować na przykład roweru górskiego. Z drugiej strony rowery miejskie nie za bardzo nadają się do jazdy sportowej. Oprócz rodzajów rowerów, które zostaną bardziej szczegółowo omówione w następnym rozdziale, każdy model jest też dostępny w wersji damskiej i męskiej. Rozmiary i konstrukcja obu wersji są dostosowane do różnych cech fizycznych kobiet i mężczyzn.
2. Różne rodzaje rowerów
Wybór odpowiedniego roweru zależy z jednej strony od ambicji sportowych, a drugiej od anatomii użytkownika i jego zdrowia. Rower szosowy wygląda dobrze i pozwala rozwinąć duże prędkości, ale jest odpowiedni tylko dla osób ze zdrowymi plecami, ponieważ obciąża dyski. Na rowerze holenderskim co prawda pozycja jest wyprostowana, ale ten typ roweru nie nadaje się do pokonywania dłuższych dystansów, ponieważ środek ciężkości ciała znajduje się głównie na pośladkach, co obciąża dyski. Rower trekingowy jest bardzo uniwersalny, ponieważ pozwala rozwinąć średnie prędkości i można na nim pokonywać i krótsze, i dłuższe dystanse.
Rower składany, który jest rowerem specjalnym, idealnie nadaje się do bezpłatnego i niezajmującego dużo miejsca transportu autobusem, pociągiem lub samochodem. E-rower jest odpowiedni dla osób starszych lub niepełnosprawnych fizycznie, które nie chcą rezygnować z jazdy rowerem i są skazane na wspomaganie elektryczne. Rowery BMX i monocykle nie są dopuszczone do ruchu drogowego, ale pomagają w ćwiczeniu równowagi i zręczności. Można wykonywać również na nich akrobacje rowerowe i triki. Rowerek trójkołowy lub rowerek biegowy jest odpowiedni dla dzieci, które nie chcą jeździć w foteliku dziecięcym lub przyczepce rowerowej.
W poniższych tabelach przedstawiliśmy najważniejsze rodzaje rowerów oraz przegląd informacji, które powinny pomóc w zakupie roweru:
2.1 Rowery do codziennego użytku
Rower holenderski
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Wyprostowana pozycja | Krótkie dystanse | Ustawienie kierownicy bardzo blisko ciała |
| Środek ciężkości nad pedałami | Teren płaski | Rekomendowane siodełko z odpowiednią amortyzacją |
| Kierownica blisko ciała |
Rower trekingowy
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Stabilna rama | Ruch miejski | Bardzo uniwersalny |
| Duże koła | Długie wycieczki na utwardzonych ścieżkach leśnych |
Rower miejski
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Ciężki i wytrzymały | Krótkie dystanse, zwłaszcza w środowisku miejskim | Stosunkowo ciężki |
| Szerokie siodełko | ||
| Wysoka kierownica |
2.2 Rowery specjalne
Rowery elektryczne
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Wspomaganie elektryczne przy pedałowaniu | Dla osób z niepełnosprawnością ruchową lub dla osób starszych, które nie chcą rezygnować z jazdy rowerem | Konserwacja może być droższa |
Rower składany
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Rama z zawiasem | Spontaniczni rowerzyści, którzy chcą przewieźć rower autobusem, pociągiem lub samochodem | Można przewozić w większości pociągów |
| Możliwość złożenia | Osoby dojeżdżające do pracy |
Monocykl
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Tylko jedno koło | Ćwiczenie równowagi i zręczności | Mała średnica koła = zwrotność, duża średnica koła = szybkość |
| Bez hamulca i innych akcesoriów |
Rower BMX
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Niski rower | Sport BMX | Opcjonalnie „pegi” (rurki) mocowane do kół |
| Małe koła | Akrobacje rowerowe i triki | |
| Solidna i stabilna konstrukcja |
2.3 Rowery sportowe
Rower górski
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Szerokie opony z dobrym bieżnikiem | Dla osób z ambicjami sportowymi | Niezalecane w przypadku problemów z plecami/nadgarstkami |
| Bardzo dobra amortyzacja | Wycieczki po lasach, drogach wiejskich i nieutwardzonym terenie | |
| Mocne hamulce |
Rower szosowy
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Szybki i zwrotny | Drogi asfaltowe / dojazdy do pracy | Nie nadaje się do przewożenia bagażu |
| Niewielka masa | Długie wycieczki o charakterze sportowym |
Rower crossowy
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Ciężki i wytrzymały | Krótkie dystanse w środowisku miejskim | Stosunkowo ciężki |
| Szerokie siodełko | ||
| Wysoka kierownica |
2.4 Rowery dziecięce
Rowerek biegowy
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Rower bez pedałów | Dla dzieci jako przygotowanie do jazdy właściwym rowerem | Hamulec w niektórych modelach |
Rowerek trójkołowy
| Właściwości | Przeznaczenie | Inne |
|---|---|---|
| Rower z trzema kołami | Dla młodszych dzieci ze względu na niskie ryzyko upadku | Niektóre modele mają pałąk do trzymania |
| Z pedałami |
3. Najważniejsze elementy roweru
Rower składa się z różnych elementów, z których wszystkie mają swoje specjalne cechy i powinny być dostosowane do Twoich indywidualnych potrzeb. Dlatego kupując rower, nie tylko kieruj się pierwszym wrażeniem, lecz także przyjrzyj się bliżej poszczególnym elementom. Tylko w ten sposób kupisz rower, który będzie do Ciebie pasował.
3.1 Siodełko
Istnieją różne rodzaje siodełek rowerowych, które są przeznaczone do określonych zastosowań. Tak więc typowe siodełko do roweru miejskiego jest szerokie, wyściełane i amortyzowane, a w najlepszym przypadku posiada też żelową wkładkę. Z kolei siodełka sportowe są bardzo wąskie i tylko trochę wyściełane. Wybór odpowiedniego siodełka zależy więc od tego, jak rower posiadasz i jakie masz ambicje sportowe.
Siodełko powinno być dobrze dopasowane do Twoich potrzeb.
Twoja budowa ciała również jest istotna. Pomiar rozstawu kości kulszowych, który możesz wykonać samodzielnie lub w sklepie rowerowym, ułatwi wybór optymalnej szerokości siodełka. Modele skórzane są wrażliwe na warunki atmosferyczne, ale pochłaniają pot. Z kolei siodełka z tworzywa sztucznego są odporne na warunki atmosferyczne, ale nie pochłaniają potu. Zazwyczaj musisz przejechać się sześć do ośmiu razy, aby pośladki przyzwyczaiły się do nowego siodełka.
3.2 Rama
Większość ram rowerowych wykonana jest ze stali, aluminium, karbonu lub tytanu.
Stal
Zalety
- Wysoka odporność
- Wysoka stabilność i elastyczność
- Możliwość zespawania w przypadku pęknięcia
Wady
- Wysoka waga
- Podatność na rdzę
Aluminium
Zalety
- Niewielka masa
- Wysoka stabilność i sztywność
- Odporność na korozję
- Rzadkie wady materiałowe po upadkach
Wady
- Bardzo szybko pęka pod wpływem ekstremalnego obciążenia
- Droższe niż stal
Karbon
Zalety
- Bardzo niewielka masa
- Wysoka sztywność i stabilność
- Umożliwia realizację nietypowych projektów konstrukcyjnych
Wady
- Wysoka cena
- Wysoka wrażliwość
- Łamliwy materiał
- Pęka pod dużym obciążeniem bez ostrzeżenia
Tytan
Zalety
- Niewielka masa
- Odporność na korozję
- Elegancki wygląd
Wady
- Wysoka cena ze względu na kosztowną obróbkę
Ważne: aby określić idealną wysokość ramy, trzeba ustalić długość kroku. Mierzy się ją od pięty do krocza i mnoży przez współczynnik, który zależy od rodzaju roweru. Na przykład, jeśli Twoja długość kroku wynosi 80 cm i chcesz kupić rower trekingowy lub turystyczny, Twoje obliczenie powinno wyglądać następująco: 80 x 0,66 = 53. Ponieważ wysokości ram są podane w calach, wynik podziel przez 2,54: 53 ÷ 2,54 = 20,8. Wybierz wysokość ramy 21 cali.
3.3 Kierownica
Kupując rower, zastanów się również nad kierownicą. Na przykład oprócz rowerów z kierownicą turystyczną możesz wybierać między wersjami z kierownicą wielopozycyjną.
Kierownice są dostępne w różnych wersjach.
Kierownica turystyczna umożliwiająca przyjęcie pozycji sportowej (pochylonej do przodu)
- Prosta i płaska
- Kierownice proste mogą powodować problemy z barkami i nadgarstkami
Kierownica turystyczna umożliwiająca przyjęcie pozycji wyprostowanej
- Wygięta do góry
- Zakrzywiona w kierunku do siodełka
- Opadająca na zakończeniach
Kierownica wielopozycyjna
- Wygięcia w różnych kierunkach
- Wyściełana na całej długości
- Możliwość trzymania w dowolnym miejscu
- Modele można montować na różne sposoby
Zasadniczo kierownice można również rozbudowywać za pomocą przykręcanych dodatków, takich jak lemondka lub gripy.
3.4 Przekładnia
Niezawodna zmiana przełożeń jest ważna dla jazdy bez nadmiernego wysilania się. Odpowiednie przełożenie rozpoznasz po tym, że jesteś w stanie utrzymać stałą prędkość pedałowania. Przy wyborze odpowiedniego przełożenia Twoje nogi powinny równomiernie naciskać na pedały – niezależnie od nachylenia. Wyróżnia się dwa różne rodzaje przekładni: przerzutkę zewnętrzną i przerzutkę wewnętrzną.
Przerzutka jest jednym z najważniejszych elementów roweru.
Przerzutka zewnętrzna
- Korba jest połączona z zębatkami, w związku z czym zębatki znajdujące się z przodu obracają się razem z pedałami.
- Za pośrednictwem łańcucha ruch obrotowy jest przenoszony na tylne zębatki (zęby).
- Za pomocą dźwigni na kierownicy ruch z łańcucha jest przenoszony na różne zębatki i zęby.
- Sprężyny w przekładni zapewniają ciągłe naprężenie łańcucha.
- Liczba zębatek i zębów decyduje o liczbie przełożeń: na przykład rower z trzema zębatkami i siedmioma zębami ma 21 przełożeń.
- Rower z taką przerzutką może mieć od trzech do 30 przełożeń.
Przerzutka wewnętrzna
- Zmiana przełożenia odbywa się za pomocą mechanizmu w tylnym kole.
- Dźwignie na kierownicy mogą mieć formę zarówno tradycyjnych dźwigni, jak i obrotowych rękojeści.
- Są one bardzo solidne i niezawodne.
- Mają jednak skomplikowaną konstrukcję, co utrudnia ich samodzielną naprawę.
- Przerzutki wewnętrzne są dość odporne na warunki atmosferyczne i ze względu na zamkniętą skrzynię biegów są mniej podatne na zabrudzenia.
- Rower z taką przerzutką może mieć od trzech do siedmiu przełożeń.
3.5 Hamulce
Wyróżnia się dwa warianty hamulców: hamulce obręczowe i hamulce tarczowe. Podczas gdy hamulce obręczowe są popularne, niedrogie i łatwe w montażu, hamulce tarczowe są nowszym osiągnięciem, które zyskało popularność szczególnie w rowerach górskich lub crossowych.
Hamulce obręczowe
Zalety
- Duża siła hamowania
- Niewielka masa
- Powszechna dostępność
- Niska cena
Wady
- Stosunkowo słaba skuteczność hamowania w mokrych warunkach
- Wysokie zużycie
Ważne: w hamulcach obręczowych zamontowane naprzeciwko siebie okładziny są dociskane do dwóch powierzchni bocznych obręczy. Tarcie hamuje koło, aż to przestanie się całkowicie obracać. Do prawidłowego działania hamulca obręczowego koło musi być wycentrowane. Oprócz tego wyróżnia się hamulce obręczowe z linkami Bowdena oraz hydrauliczne hamulce tarczowe. Zużycie hamulca można rozpoznać po tym, że na powierzchni okładziny widać rowki. Aby wymienić okładzinę, wystarczy poluzować śrubę i wyjąć okładzinę. Następnie należy dokładnie wyczyścić mechanizm hamulcowy i zamontować nowe okładziny.
Hamulce tarczowe
Zalety
- Wysoka skuteczność hamowania w mokrych warunkach
- Niskie zużycie klocków hamulcowych i obręczy
- Brak ryzyka zużycia opony
Wady
- Wysoka waga
- Przegrzanie przenosi się na tarczę
- Okładziny hamulcowe nie są wszędzie dostępne
- Stosunkowo wysoka cena
Ważne: w hamulcach tarczowych okładziny zamontowane w zacisku hamulca są dociskane do tarczy zamontowanej na piaście. W ten sposób piasta, szprychy i ramiona widelca są narażone na duże obciążenie. Elementy te muszą być tak zwymiarowane, aby były w stanie wytrzymać to obciążenie. Zużyte okładziny i tarcze hamulcowe należy wymienić. Hydrauliczne hamulce tarczowe należy regularnie odpowietrzać i wymieniać w nich płyn hamulcowy. Przy dużym zużyciu może nastąpić silne zużycie obręczy. W skrajnych przypadkach konieczny jest zakup nowego koła przedniego lub tylnego.
4. Rowery używane i oferty
Przy zakupie rowerów używanych należy dokładnie sprawdzić stan roweru, aby uniknąć dodatkowych kosztów, które mogą powstać w wyniku naprawy. Ponieważ trwałość rowerów wynosi zwykle od ośmiu do dziesięciu lat, przed zakupem roweru używanego dobrze jest nie tylko sprawdzić hamulce i koła, lecz także zapytać o wiek roweru.
Rowery można kupić taniej nie tylko z drugiej ręki. Tutaj znajdziesz również oferty różnych marek i producentów, którzy oferują swoje produkty w niskich cenach. Wybór modelu zależy wyłącznie od celu, w jakim chcesz kupić rower. W ofercie znajdziesz zarówno rowery miejskie i trekingowe, jaki i rowery BMX, MTB lub szosowe. Sprawdź ofertę i wybierz coś dla siebie.
5. Często zadawane pytania
Jakie wyposażenie powinien mieć mój rower?
Wyposażenie często zależy od zastosowania roweru. Podczas gdy rowery szosowe powinny mieć cienkie opony, w rowerach górskich opony powinny być szerokie i mieć odpowiedni bieżnik. W przypadku rowerów MTB zaletą jest również kierownica z dobrą amortyzacją. Rowery trekingowe i miejskie powinny być wyposażone w bagażnik, światełka i dzwonek. E-rowery w najlepszym razie są wyposażone w wysokiej jakości akumulator, który zapewnia duży zasięg. Zasadniczo wszystkie modele rowerów powinny posiadać hamulce i przerzutki.
Jak wybrać prawidłową wysokość ramy?
Nie powinno wybierać się roweru na podstawie, lecz raczej odpowiednio do wysokości ramy. Aby obliczyć odpowiedni rozmiar ramy przyszłego roweru, za podstawę należy przyjąć długość kroku. Długość kroku oznacza wewnętrzną długość nogi mierzoną od pięty do krocza.
W zależności od rodzaju roweru długość kroku mnoży się przez określony współczynnik. Na przykład, jeśli Twoja długość kroku wynosi 80 cm i chcesz kupić rower trekingowy lub turystyczny, Twoje obliczenie powinno wyglądać następująco: 80 x 0,66 = 53. Sugerowana wielkość ramy Twojego nowego roweru to 53 cm.
Jak określić właściwy rozmiar siodełka?
Aby określić idealną szerokość siodełka, możesz wykonać pomiar rozstawu kości kulszowych w sklepie rowerowym lub samodzielnie, siadając na kawałku grubej tektury falistej. Wystarczy zmierzyć odległość między punktami odciśnięcia kości kulszowych. Twoje siodełko – w zależności od modelu i zastosowania roweru – powinno mieć szerokość od jednego do pięciu cm większą od zmierzonej odległości.