
Narty – sprzęt sportowy na ferie zimowe
1. Ciekawostki
Narty są wykorzystywane przede wszystkim w sportach zimowych do poruszania się po śniegu. Różne konstrukcje różnią się w zależności od rodzaju sportu lub przeznaczenia, a także od umiejętności narciarza.
1.1 Podstawowe elementy
Narty składają się z płozy i zazwyczaj zakrzywionego czubka, nazywanego również noskiem. Kolejnym ważnym elementem jest tak zwane wiązanie, które zazwyczaj jest mocno zespolone z nartami. Wiązanie zapewnia butowi niezbędne trzymanie**. W tym celu czubek buta narciarskiego wpina się w wiązanie. Obszar pięty jest również wpięty, ale pozostaje stosunkowo elastyczny.
W zależności od rodzaju nart, wiązanie może być również indywidualnie dopasowywane lub wymienne.
W tym modelu nart wiązanie jest zamocowane na stałe.
W razie upadku na wiązania oddziałują znaczne siły. Maksymalna wartość siły jest określana jako wartość Z. Przy przekroczeniu wartości Z wiązanie odczepia się od buta, co zmniejsza ryzyko obrażeń. Wartość ta może być indywidualnie dopasowana do każdego użytkownika: Ważną rolę odgrywają przy tym różne parametry, takie jak wzrost, waga i styl jazdy.
Wiązania nart powinny być regularnie sprawdzane i regulowane przez specjalistę.
Kluczowe dla bezpieczeństwa są również odpowiednie buty narciarskie. Oprócz szczególnie miękkich, wygodnych modeli istnieją również twardsze. Czasami trzeba wybierać między komfortem a precyzją, ponieważ twardsze modele mają lepsze właściwości jezdne i dlatego są szczególnie odpowiednie dla ambitnych sportowców.
Buty narciarskie powinny być odpowiednio dobrane do wiązań.
Dokonując wyboru, upewnij się, że but jest dopasowany do wiązania narty.
Dla zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony podczas jazdy na nartach należy również nosić kask narciarski, gogle narciarskie, rękawice narciarskie i ochraniacze.
1.2 Popularne marki
Na rynku jest dostępnych wiele modeli nart. Podstawowy podział obejmuje narty męskie, narty damskie i narty dziecięce. W każdym segmencie dostępny jest również szeroki wybór markowych produktów wysokiej jakości.
Oprócz nart, jak już wspomniano, należy również spojrzeć na odpowiednio dopasowane buty narciarskie, które można również podzielić na męskie buty narciarskie, damskie buty narciarskie i dziecięce buty narciarskie.
2. Narty do narciarstwa alpejskiego
Narty do narciarstwa alpejskiego są specjalnie zaprojektowane do zjazdów. Dlatego też mają stalowe krawędzie, które zapewniają dobrą przyczepność na śniegu i zapobiegają wpadaniu w poślizg, zwłaszcza podczas pokonywania zakrętów. Dokładna budowa może się jednak nieco różnić w zależności od rodzaju nart. Narty do narciarstwa alpejskiego obejmują m.in.
Speedski
- zaprojektowane specjalnie do wyścigów zjazdowych
- wyjątkowo długie narty
- duży promień na zakrętach
Twintips
- mają nosek z przodu i z tyłu
- umożliwiają jazdę tyłem w głębokim śniegu
Freeride Ski
- znane również jako „fatboys” lub „powder skis”
- bardzo szerokie
- idealne do jazdy w głębokim śniegu
2.1 Charakterystyka nart carvingowych
Narty carvingowe zaliczane są również do kategorii nart alpejskich. To najczęściej używane narty, przeznaczone na przygotowane stoki. Termin carving opisuje styl jazdy na nartach i pochodzi od angielskiego „to carve” (rzeźbić): Wiąże się to z przenoszeniem przez sportowców ciężaru ciała podczas skrętów na stalowe krawędzie nart, które pozostawiają wyraźne ślady na śniegu. Im większe obciążenie krawędzi, tym ostrzejszy skręt. Jednak ta technika jest przeznaczona tylko dla zaawansowanych narciarzy.
Wosk na nartach można odnowić za pomocą żelazka do woskowania.
Narty carvingowe zazwyczaj charakteryzują się następującymi cechami:
- Silne taliowanie: Silne taliowanie zmniejsza promień skrętu narty.
- Miękki flex: Zwiększona elastyczność pozwala nartom zginać się, a tym samym skręcać.
- Narty carvingowe charakteryzują się mniejszą stabilnością podczas jazdy na wprost na rzecz lepszej sterowności podczas wchodzenia w zakręty.
2.2 Modele nart carvingowych
Narty carvingowe są dostępne w różnych wersjach, które różnią się na przykład długością i taliowaniem, w zależności od przeznaczenia. Poniżej przedstawiamy wybór popularnych modeli.
Easycarver / Fun-Carver
- wyjątkowo krótkie
- odpowiednie do pokonywania ostrych zakrętów
- bardzo dobre dla początkujących
- do jazdy z małą i średnią prędkością
- popularne alternatywy: Slalom Carver lub Allround-Carver
Allround-Carver
- zaprojektowane z myślą o bardziej doświadczonych początkujących
- wyjątkowo zwrotne
- odporne na stosunkowo wiele błędów narciarskich
- do jazdy ze średnio-wysoką prędkość
- krótkie lub średniej długości
- lekkie dzięki niskiej wadze
- ze względu na konstrukcję straty w nośności
All-Mountain-Carver
- średnia szerokość (ponad 75 mm)
- zarówno na stoki narciarskie, jak i do jazdy w głębokim śniegu
- wysoki komfort jazdy
- odpowiednie także przy wiosennych roztopach
Śnieg o specjalnej konsystencji określany jest jako „firn”: Ziarna śniegu o średnicy co najmniej jednego milimetra powstają w wyniku (wielokrotnego) rozmrażania i ponownego zamrażania. Sprawia to, że śnieg jest cięższy, przez co jazda wymaga od narciarza większego wysiłku. Ponadto topniejący śnieg tworzy różne warstwy, które nie łączą się w dużą masę śnieżną.
Slalom Carver (Race-Carver SL)
- krótkie narty z mocnym taliowaniem
- do ostrych zakrętów, bardzo zwrotne
- idealne do jazdy slalomowej
- podwyższone wiązanie zapobiega kontaktowi buta z podłożem
Race Carver / Racer Carver GS (Giant Slalom)
- wysoka masa własna
- stosunkowo długie
- pozwalają na szybkie zjazdy
- idealne do slalomu giganta
- bardzo dobra stabilność i płynność jazdy
- wyłącznie dla zaawansowanych narciarzy
3. Narty do narciarstwa nordyckiego
Zarówno narty do skoków, jak i narty biegowe nazywane są „nartami do narciarstwa nordyckiego”. Podczas gdy narty do skakania, które mają dużą szerokość i długość do 2,75 metra, są używane tylko do skoków narciarskich, narty biegowe sprawdzają się w różnych dyscyplinach sportów zimowych.
Narty biegowe są węższe niż narty do narciarstwa alpejskiego. Są również lżejsze, dłuższe i zazwyczaj nie są taliowane lub taliowane w minimalnym stopniu. Do ich produkcji nie używa się również stalowych krawędzi: Jako że podczas biegania na nartach oddziałuje na nie mniejsza siła, stalowe krawędzie nie są potrzebne. Poszczególne modele nadają się jednak do skrętów i zjazdów tylko w ograniczonym zakresie.
Narty biegowe z elementami z włókna węglowego stanowią często optymalne połączenie lekkości i stabilności.
Długość nart biegowych zależy od stylu jazdy i wagi użytkownika: Powierzchnia biegowa składa się z tak zwanej strefy podbiegania, która znajduje się pod wiązaniem, oraz strefy ślizgu, która znajduje się przed i za strefą podbiegania. Tak długo, jak narciarz stoi na obu nartach, tylko strefa ślizgu dotyka podłoża, co ułatwia poruszanie się.
Kijki narciarskie pomagają podczas jazdy i podchodzenia.
Podczas jazdy pod górę ciężar jest jednak naprzemiennie przenoszony na jedną nartę. W tym momencie aktywuje się strefa podbiegania, która zapobiega ześlizgiwaniu się do tyłu. Aby poprawić tę szczególną przyczepność, strefy podbiegania mogą być również wyposażone w łuski lub paski skóry. Aby strefa podbiegania nie dotykała śniegu podczas normalnej jazdy i nie spowalniała narciarza, narty muszą być dokładnie dopasowane do jego wagi.
4. Proces produkcji
W produkcji nart rozróżnia się następujące metody:
- Metoda wtryskowa: Pomiędzy górną i dolną warstwę – tzw. górny i dolny pas – wtryskiwana jest pianka poliuretanowa (pianka PU), która twardnieje i w ten sposób tworzy rdzeń narty.
- Konstrukcja kompozytowa: Ta metoda jest podobna do formowania wtryskowego, ale do pianki PU wkładane są drewniane paski, aby zapewnić lepsze tłumienie drgań.
- Konstrukcja RIM: Skrót „RIM” oznacza „Reactive Injection Moulding”. W tej metodzie narty są wykonane z drewnianego rdzenia, do którego przyklejane są górne i dolne pasy za pomocą pianki PU.
- Konstrukcja skorupowa (cap): W konstrukcji skorupowej górny pas i ściany boczne są wykonane z jednego kawałka i tworzą tak zwaną skorupę. Do niej klejony jest rdzeń wykonany z drewna, pianki lub mieszanki, a także krawędzie, dolny pas i powierzchnia biegowa.
- Konstrukcja typu sandwich: Narty typu sandwich mają kilka warstw. Poszczególne elementy są wykonywane ręcznie i łączone ze sobą za pomocą żywic epoksydowych pod wpływem ciśnienia i ciepła. Poszczególne części pozwalają na idealne dostosowanie narty do indywidualnych potrzeb narciarza.
Grafika przedstawia różny skład materiałów używanych do budowy nart.
5. Często zadawane pytania
Jakie narty są odpowiednie dla jakiego wzrostu?
Odpowiednia długość nart zależy zarówno od wzrostu, jak i rodzaju nart: Ogólnie przyjmuje się, że narty all-mountain lub narty zjazdowe powinny sięgać mniej więcej przestrzeni od brody do nosa. Długość nart do dyscyplin specjalistycznych, takich jak narciarstwo biegowe lub freestyle, może się różnić, często są one nieco dłuższe w celu zapewnienia lepszej stabilności lub krótsze dla lepszej zwrotności. W pozostałych przypadkach można również użyć poniższych wartości jako orientacyjnych: Początkujący narciarze przyjmują swój wzrost minus 10–15 centymetrów, a zaawansowani minus 5–10 centymetrów.






































